Hệ thống di tích, di vật thời Chúa Nguyễn trên đất Thừa Thiên Huế

Huế là một thành phố của Bảo tàng. Qúa trình hội tụ mấy trăm năm lịch sử đã khiến vùng đất này có một bề dày văn hóa sâu thẳm. Chỉ nói về cổ tích, ở Huế đi đâu cũng có thể gặp những di tích, di vật hàm chứa những huyền thoại, những câu chuyện lịch sử kì thú. Nhưng có một điều, do là kinh đô cuối cùng của Việt Nam nên các di tích liên quan đến vương triều Nguyễn dường như chiếm đa số, chúng "lấn át" các di tích thuộc các thời kỳ khác, khiến người ta quên mất hoặc khó nhận ra rằng, Huế không chỉ là mảnh đất của vương triều cuối cùng mà còn là kinh đô của triều Tây Sơn, và đặc biệt là thủ phủ-đô thành suốt hơn 100 năm của các chúa Nguyễn.

Những ngôi nhà tạ trong kiến trúc cung đình Nguyễn

Nhà thủy tạ - lăng Tự Đức

Không có mặt trong những cung điện quan trọng nhất - nơi tổ chức các điển lễ của Hoàng triều - hay chốn miếu mạo thâm nghiêm - nơi thờ cúng thần linh và các vị hoàng đế- quy mô kiến trúc cũng không bề thế, hoành tráng nhưng nhà tạ(tạ gia hay thuỷ tạ) vẫn là một loại hình kiến trúc rất quan trọng và đặc sắc; góp phần tạo nên sự phong phú cùng vẻ đẹp thanh thoát, lãng mạn của quần thể kiến trúc cung đình Nguyễn tại kinh đô Huế.

Bình phong trong kiến trúc truyền thống Việt

Thật khó tưởng tượng được nếu trong không gian của một ngôi nhà truyền thống Việt lại thiếu vắng một chiếc bình phong. Cái vật duyên dáng ấy có khi được đặt ở ngoài sân với đủ kiểu đủ dáng vẻ; có khi được đặt ngay trong nhà với kích thước vừa phải, ngay sau cửa chính; hoặc có khi kết hợp cả hai. Nhưng cái bình phong tưởng thật thân thiết, thật gần gũi ấy hình như từ trước đến nay lại chưa được tìm hiểu thấu đáo.

Các loại hình cổng cửa trong kiến trúc cung đình Huế

Ngọ Môn về đêm

Trong kiến trúc truyền thống Việt Nam, cổng/cửa là một trong những loại hình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Có thể nói, cổng/cửa chính là “người đại diện”, vừa phản ánh các đặc điểm đặc trưng của nền kiến trúc vừa phản ánh vị trí, quy mô của nền kiến trúc hay khu vực kiến trúc ấy. Đối với kiến trúc truyền thống Huế, đặc biệt là kiến trúc cung đình thời Nguyễn, điều ấy được thể hiện thật rõ nét.

Trở về