|
Cung điện
thời Nguyễn, nằm ở góc tây bắc trong Hoàng thành, phía sau cung
Diên Thọ. Cung được khởi công xây dựng từ năm Minh Mạng thứ 1
(1821), với tên ban đầu là cung Trường Ninh, kiểu thức như một
hoa viên. Kiến trúc ban đầu xếp theo hình chữ tam, gồm một điện
chính ở giữa, một điện phía trước, một lầu phía sau và một số
công trình phụ ở xung quanh. Năm Thiệu Trị thứ 6 (1846), cung
Trường Ninh được “đại gia trùng tu” kiến trúc cung được nâng
cấp về quy mô. Trục kiến trúc chính xếp theo hình chữ Vương,
trong đó điện Thọ Khang được đặt chính giữa, tòa Ngũ Đại Đồng
Đường đặt phía trước, lầu Vạn Phúc đứng sau cùng. Ba tòa nhà này
có nền nối liền nhau và có hệ thống hành lang thông suốt.
Quanh trục
kiến trúc này có nhiều công trình khác. Phía trước nhà Ngũ Đại
Đồng Đường có Phường Môn. Phía sau lầu Vạn Phúc có xếp mấy ngọn
giả sơn như núi Bảo Sơn, núi Kình Ngư, núi Hổ Tôn... Vòng quanh
cung có lạch nước Đào Nguyên nối qua hồ Nội Kim Thủy ở phía bắc.
Trên lạch có bắc những cây cầu sơn đỏ để đi qua.
Cung Trường
Ninh ban đầu có vai trò như một hoa viên và là nơi các vua
Nguyễn thường mời mẹ mình đến thăm thú “thưởng tiết ưu du”. Về
cuối triều Nguyễn, cung lại trở thành nơi ăn ở sinh hoạt của một
số bà hoàng thái hậu, thái hoàng thái hậu như bà Lệ Thiên (vợ
vua Tự Đức), bà Từ Minh (vợ vua Dục Đức), bà Tiên Cung (vợ vua
Đồng Khánh)...
Năm 1923, vua
Khải Định cho tu bổ cung đổi tên thành Trường Sanh và dựng thêm
hai tòa nhà để xe ở phía trước, gần cổng vào cung.
Đến nay, trải
qua thời gian và các biến động lịch sử, kiến trúc cung Trường
Sanh đã có nhiều thay đổi và phần nhiều đã bị xuống cấp nghiêm
trọng. Tuy nhiên, thời còn rực rỡ nó đã từng được vua Thiệu Trị
xếp vào hàng thứ bảy của thắng cảnh đất Thần Kinh.
|